دانشگاه الکترونیکی

از زمان ارائه مفهوم دانشگاه الکترونیکی بیش از دو دهه می گذرد، اما این مهم یکی از مفاهیمی است که در دانشگاه های علوم پزشکی همچنان جای کار فراوان دارد.  بسیاری از خدمات دانشگاهی به صورت الکترونیکی ارائه شده اند، از جمله انتخاب واحد های درسی، اعلام نمرات، ثبت نام در بخش های مختلف از جمله امور مربوط به تغذیه و خوابگاه و تربیت بدنی و غیره.  اما دانشگاه الکترونیکی صرفا استفاده از سامانه های الکترونیکی و برخط برای ارائه خدمات آموزشی نیست،  فرایند آموزش نیز باید الکترونیکی شود البته این به معنای آن نیست که دانشجویان در کلاس های درس حاضر نشوند، اگرچه آن هم در بسیاری از دروس تئوری و نظری توصیه می شود، اما بخش مهم تر یک دانشگاه الکترونیکی وجود فضای مجازی یا الکترونیکی درس های دانشجویان در هر نیمسال تحصیلی است.  این فضای مجازی در قالب یک درس الکترونیکی از طریق سامانه های تحت عنوان سامانه مدیریت یادگیری در اختیار دانشجویان و اساتید قرار می گیرد تا در کنار کلاس‌های درس فضاهای عملی از جمله بیمارستان و درمانگاه در این فضای مجازی نیز به تعاملات آموزشی، یاد گیری و ارزشیابی بپردازند. 

در این فضای الکترونیکی  اساتید می توانند با کمک ابزارها و قابلیت های سامانه مدیریت یادگیری به زمانبندی، برنامه ریزی و مستند سازی محتوای دروس خود بپردازند،  محتوای درسی ضبط شده از کلاس های درس خود شامل ویدیوها، پادکست ها و فایل های تکمیلی دیگر را در سامانه مربوطه در داخل درس مورد نظر بارگذاری نمایند، رویدادهای را تعریف کنند و آزمون ها و کوییزهایی را به صورت دوره ای برگزار نمایند.  در مقابل دانشجویان نیز به این فضا دسترسی پیدا کرده، وارد سامانه می شوند، درس های خود را می بینند  به درس دسترسی داشته و تعاملات آموزشی خود را از صرف در کلاس های درس به آموزش مستمر و دردسترس تغییر میدهند و با شرکت در رویدادها، آزمون‌ها، و تکالیفی که اساتید  مشخص کرده‌اند در یک یادگیری مستمر قرار گیرند.  پس الزاماً آموزش مجازی، به معنای ارائه درس بر روی یک فضای مجازی در قالب ویدیو یا فایل های pdf و تعطیل کردن کلاسهای درس نیست، بلکه یک نوع غنی‌سازی، در دسترس نمودن، مستندسازی و مستمر نمودن فرآیند یاددهی و یادگیری می باشد.

اما برای این مهم باید اساتید و دانشجویان هر دو مفهوم دانشگاه الکترونیکی را درک نمایند و با آن خو بگیرند.  ما قرنهاست که به شیوه کلاس درس آموزش می دهیم و این  باور در همه افراد ایجاد شده است که یادگیری صرفاً از طریق کلاس های درس رسمی موضوعیت و موجودیت پیدا می‌کند در حالی که واقعیت این نیست و درس های الکترونیکی می توانند مکمل های بی نظیر برای کلاس های درس برای غنی سازی فرآیند یادگیری و برای ماندگاری آموزش‌های سطح بالای دانشگاه باشند.

البته ناگفته نماند که وجود سامانه‌ها و تیم های پشتیبانی و فنی های بانک اینترنت و دسترسی به رایانه های مناسب ضرورت دارد.البته این کافی هم نیست زیرا اعضای هیات علمی و دانشجویان تا به ورود، استفاده و غنی سازی سامانه اقدام نورزند هیچ اتفاقی رخ نمی دهد و سامانه بلااستفاده می ماند و ضرورت دارد که فرهنگ سازی، تشویق و آموزش مستمر برای درک مفهوم واقعی دانشگاه الکترونیکی و استفاده از سامانه های آموزش الکترونیکی انجام شوند و اساتید بیاموزند که آموزش مجازی صرفاً ارائه درس به صورت غیر حضوری نیست، بلکه آموزش های ترکیبی تاثیر بی نظیری بر تجارب آموزشی دانشجویان و فراگیران دارد که می تواند آنها را برای فردای بازار کار بیش از پیش آماده کند و یادگیری عمیق ترین را منجر شود، به امید آن روز.